از آن بيرون شوند و گمان مىكردند كه هيچ راهى براى جاودانگى جز خوردن از آن درخت ممنوعه نيست . . . در حالى كه نقيض آن‌چه مىپنداشتند درست بود و خوردن از آن درخت خود سبب اخراجشان از بهشت شد . آنان سرانجام درخواست شيطان را پذيرفته و آن حوادث رخ داد . انسان حكيمى گفته است : آدم عليه السّلام به‌درستى مىدانست كه در صورت خوردن از آن درخت از بهشت رانده مىشود و با اين حال دست به آن كار زد و عامدانه از آن درخت خورد ؛ چرا كه از زندگى كسالت‌بار و خوشى همراه بيكارى در بهشت خسته شده بود و ترجيح مىداد خود دست به تلاش و كار بزند و سختىها و رنجهاى آن را تحمل كند ، زيرا لذت كار و توليد از هر لذت ديگرى حتى لذت جاودانگى در بهشت بالاتر است . عظمت انسان در آن است كه جز با كار و تلاش به كمال نمىرسد . اگر بخواهيم اسلام را در يك كلمه خلاصه كنيم ، هيچ تعبيرى رساتر از « عمل صالح » نيست . از اين‌رو خداوند دهها بار از آن در قرآن ياد كرده است و سعادت دنيا و آخرت را به آن منوط كرده است . « 1 » به عبارت ديگر اسلام براى

--> ( 1 ) . براى نمونه نك : وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً وَ لَهُمْ فِيها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ وَ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( و كسانى را كه ايمان آورده‌اند و كارهاى شايسته انجام داده‌اند مژده ده كه ايشان را باغهايى خواهد بود كه از زير درختان آنها جويها روان است هرگاه ميوه‌اى از آن روزى ايشان شود مىگويند اين همان است كه پيش از اين نيز روزى ما بوده و مانند آن نعمتها به ايشان داده شود و در آنجا همسرانى پاكيزه خواهند داشت و در آنجا جاودانه بمانند ) بقره / 2 : 25 و وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( هر كس كار شايسته كرد پس اجرشان را پيش پروردگارشان خواهند داشت و نه بيمى بر آنان است و نه اندوهناك خواهند شد ) بقره / 2 : 62 و نيز -